Kaldırıma gömülen cenazeler BM ve AİHM’e taşınıyor

img

İSTANBUL - Özgürlük İçin Hukukçular Derneği, Kilyos Mezarlığı’nda kaldırıma gömülen cenazeler için BM ve AİHM’e başvuracak. Avukat Serhat Çakmak, mezarlıklara yönelik saldırıların amacının “toplumu hafızasızlaştırmak” olduğunu söyledi. 

Bitlis’in Tatvan ilçesine bağlı Yukarı Ölek (Oleka Jor) köyündeki Garzan Mezarlığı’nın 3 yıl önce tahrip edilerek, cenazelerin adli tıp incelemesi için getirildiği İstanbul’da Kilyos Mezarlığı’nın içinde kaldırıma gömülmesi, Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşınıyor. 261 cenazeye ait kemiklerin 1’den 18’e kadar numaralandırılmış mezarlara plastik saklama kapları içerisinde üst üste defnedildiği mezarlıkta geçtiğimiz günlerde incelemelerde bulunan Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), yayımladığı raporunda cenazelerin ailelerine teslim edilmesini ve hukuka aykırı olan bu işlemin sorumluları hakkında soruşturma açılmasını istemişti. Bu konudaki hukuki girişimlerini sürdüren ÖHD, bu kez BM ve AİHM’e başvurmaya hazırlanıyor. 
 
Cenazelerin Garzan Mezarlığı’ndan çıkartılıp, önce İstanbul Adli Tıp Kurumu’na (ATK) getirilmesi, sonra Kilyos Mezarlığı’na kaldırıma gömülmesine karşı hukuk mücadelesi veren ÖHD üyelerinden Serhat Çakmak, “hukuksuzluklar silsilesi” ile dolu olduğunu vurguladığı sürecin halen devam ettiğini söyledi. 
 
TOPLUMSAL DEĞERLER AYAKLAR ALTINDA 
 
Çözüm sürecinin bitirilmesi ile başlayan çatışmalı süreçte devletin mezarlıklara yöneldiğini söyleyen Çakmak, Garzan’dan önce Lice ve benzeri birçok yerde mezarlıklara saldırı olduğunu hatırlattı. Garzan’dan getirilen cenazelerin Kilyos Mezarlığı’nda üst üste gömülmesi görüntülerinin sürecin başından beri yaşanan hukuksuzlukları çok net bir şekilde gözler önüne serdiğini ifade eden Çakmak, “Ağır bir hak ihlali var ortada. Savaş hukukunda savaşan iki tarafın birbirlerini yenme ve öldürme gayesi bulunmaktadır. Fakat kişi öldükten sonra onun dünya ile bir bağı kalmadığından gömülmesi ve akabinde insanların dini ritüellerini gerçekleştirmesine kimse karışmazdı. Bu anlayış ilerleyen süreçlerde toplumlarda gelenek haline hukukta ise yasa haline gelmiştir. Fakat burada toplum vicdanını yaralayan husus toplumsal değerlerin ayaklar altına alınmasıdır. Bununla toplum hafızasızlaştırılıyor” dedi. 
 
TEK GAYE ACILARI HAFİFLETMEK
 
Ailelerin tek gayesinin Garzan Mezarlığı’ndan çıkarılan cenazelerin tekrardan defnini sağlayıp acılarını hafifletmek olduğunu dile getiren Çakmak, cenazelerin yerlerinden çıkarılması bir yana toprağının bile zarar görmesinin manevi açıdan insanları yaraladığını kaydetti. Bu kadar hassas olunan bir konuda insanların cenazeleri defnedildiği yerden alınıp yol kenarında kaldırma gömülmesinin kabul edilemez olduğunu söyleyen Çakmak, Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığı’nda devam eden süreci, suç duyurularını, Adli Tıp aşamasını ve cenazelerin teslim işlemini takip ettiklerini bu anlamda çalışmalarının devam ettiğini paylaştı.
 
ULULARARASI SÖZLEŞMELER İHLAL EDİLDİ
 
Av. Çakmak, cenazelerin Kilyos Mezarlığı’na gömülmesinde mevzuatta uygun hareket edilmediğini de ifade etti. Çakmak, bu konuda şunları dile getirdi: “Bu konuda mevzuat gayet açık. Defin edilen kişinin kimsesiz olup olmaması önemli değildir. Definin usulleri her cenaze için de aynıdır. Cenazeler üst üste gömülemez, mezarlıklar arasında mesafe olmalı ve gömülen yerin mezarlığa uygun olması gerekmektedir. Tabi Kilyos’a bu şekilde defin talimatı veren yetkililerin hukuki sorumluluğu bulunmakla birlikte asıl hak kaybı cenaze yakınlarına karşı oluşmaktadır. Gömülme hakkının ihlali cenaze yakınlarına eziyet çektirilmesi ve bu uygulamaların artık işkenceye dönüşmesi uluslararası sözleşmelerin de ihlal edildiğinin göstergesidir.” 
 
HUKUKİ BAŞVURULAR YAPILACAK
 
Mezarlıklara yönelik saldırılarla toplumda açılan yaranın daha da kanatıldığını vurgulayan Çakmak, cenazelerle ilgili her uygulamanın beraberinde bir hak ihlalini getirdiğini kaydetti. Bu yüzden sürekli mevcut durumu değerlendirerek bundan sonra neler yapabileceğini konuşmak gerektiğini vurgulayan Çakımak, “Şu ana kadar cenazelerin teslimine ilişkin süreci takip ettik. Yapılan işlemlere ilişkin suç duyurularını yaptık ve bu süreçlerin takibini yapmaktayız. Son gelişmelerden sonra da iç hukuk yolları tüketilmeden birkaç uluslararası hukuk yoluna da başvuru yapacağız. Bu konudaki çalışmalarımızda devam etmekte olup gerekli raporlamaları ve görüşmeleri yaptıktan sonra bu hukuki yollara da başvurularımızı yapacağız. Öncelikle Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komiserliği ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvuru yapmaya hazırlanıyoruz” dedi.
 
‘MUHATAP BULAMIYORUZ’
 
Avukat Çakmak, hukuksal anlamda yaşadıkları sıkıntıların başında ise muhatap bulmakta zorluk çekmeleri geldiğini paylaştı. “Adli ve idari makamlardan sağlıklı ve gerçek bilgiler alabilmek için ciddi anlamda çaba sarf ettik ama yetkililere ulaşma konusunda da sıkıntılarımız oldu” diyen Çakmak, yine Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığı’nda bulunan ve “gizlilik” kararı bulunan dosyaya erişememelerinin işlerini zorlaştırdığını kaydetti.
 
Bunların yanı sıra ailelerin üzerindeki kamusal baskının başvuru sürecindeki çalışmalarını etkilediğini söyleyen Av. Çakmak, “Bu mesele toplumda derin yaralar açan bir mesele olduğunu ve sistematik bir şekilde yapıldığını göz önünde bulundurduğumuzda toplumun ciddi anlamda tepki göstermesi gereken bir meseledir. Bizler çok iyi bilmekteyiz ki değişim ve dönüşümler toplumun karşı çıkması ile ses çıkarması ile gerçekleşir” diye konuştu.
 
MA / Erdoğan Alayumat

Diğer başlıklar

07/08/2020
23:10 Diyarbakır’da 346 sağlık çalışanı enfekte oldu
22:43 Bitlis'te 4.6 büyüklüğünde deprem
22:34 Kuzey ve Doğu Suriye’de Kovid-19’dan 3’üncü ölüm
22:16 Rakkalı aşiret: QSD etrafında kenetlenelim
21:13 7 gardiyan tarafından darp edilen tutuklu 2 gündür açlık grevinde
20:33 Son 24 saatte 1185 yeni tanı
20:06 BM: Lübnan insani krizle karşı karşıya
19:59 ‘Sorumlular derhal Lübnan halklarına hesap vermeli’
19:43 Aksaray Cezaevi’nde açlık grevi sonuç verdi
19:34 Uluslararası Af Örgütü’nden İstanbul Sözleşmesi için imza kampanyası
19:13 Uçak, Hindistan'a inişi sırasında ikiye bölündü: 15 ölü
19:07 Nusaybin Davası’ndan tutuklu Şeyhmus Koç ölüm orucunda
18:59 HDP PM üyesine gözaltına alındığı sırada ve emniyette darp
18:49 'Adalet sağlansın, Ebru ve Aytaç'ı yaşatalım'
17:53 Forkliftin altında kalan işçi yaşamını yitirdi
17:42 Açıklamayı takip eden gazeteciye soruşturma
17:32 Van Gölü'ndeki çalışmalar 41'inci gününde devam ediyor
17:22 Timtik ve Ünsal için AYM’ye başvuru yapılacak
17:07 Gabar'da orman yangını
16:54 Motorine zam geldi
16:50 İstanbul’da bir kadın katledildi
16:47 Kayyımın Kent Konseyi çağrısına tepki
16:29 CHP'den Erdoğan'a yanıt: Tırmanan işsiz sayısı
16:15 Erdoğan'dan krize savaş yorumu: Ciddi harcamalarımız oluyor
15:53 Anaokulunda velilere korona taahhütnamesi imzalatılıyor
15:18 Savaş uçakları Süleymaniye kırsalını bombaladı
15:14 Demirtaş’tan ölüm orucundaki avukatlar için çağrı
15:08 TTB: Birinci Basamak Sağlık Sistemi bir an önce programlanmalı
14:34 Cizre Belediyesi aracının çarptığı 1 çocuk yaşamını yitirdi
14:08 Eski kayyım Yaman’ın ismi Mardin'den siliniyor
13:33 SES’ten iktidara uyarı: Salgın ilerlemekte, vakalar artmaktadır
13:32 Ölüm orucundaki avukatlar için ‘adalet’ nöbeti
13:30 HDP’den halka korona uyarısı: Tedbir alın
13:20 ‘Keyfi ve hukuk dışı’ sürgüne tepki
13:07 20 yıldır bitmeyen restorasyon
12:33 Seydişehir Cezaevi’nde korona endişesi
12:32 Paylan: İktidarın tercihleri ekonomik krizi şiddetlendirdi
12:22 Günay: Türkiye İmralılaştı
12:15 İHD'den Maraş Cezaevi raporu: Tutuklular ağır tecrit altında
12:05 Ailelerden İmralı başvurusu
11:46 Dolar tarihi rekora ulaştı
11:01 ‘İnanç merkezine tankla, topla, kepçeyle giriliyor’
10:43 İŞKUR’un işçi alımını AKP İl Başkanı duyurdu
10:43 Dêra Zor'da suikastlardan 'petrol' çıktı
10:41 MB’den likidite hamlesi
10:41 Elazığ Cezaevi'nde 3 tutuklu açlık grevine başladı
10:35 600 haftadır adalet arıyorlar
10:17 Gençler HES’lere karşı Zilan’da pedal çevirecek
10:15 Siirt'te 4 kişi serbest bırakıldı
10:00 Doku’yu arama çalışmaları yeniden başladı
09:59 Batman’da testlerin yarısı pozitif çıkıyor
09:46 Türkiye Bankalar Birliği'nden olağanüstü toplantı açıklaması
09:08 Tarım işçilerini taşıyan araç devrildi: 1 ölü, 25 yaralı
09:07 Grev başlatan ODTÜ çalışanları kazandı
09:03 Aksaçlılar: Ülke için ‘imdat’ bildirisine kulak verin
09:03 Ferhat Tepe hep 19 yaşında: Acı anlık değil sonsuzdur
09:01 Öcalan'ın avukatı Turgut: CPT daha etkili bir yol izlemeli
09:01 Munzur sakinleri: Projeye izin vermeyiz
09:01 Sınırda ölüm kol(ber) geziyor
09:00 07 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
08:00 Adana’da 13 genç gözaltına alındı: HDP Gençlik Meclis üyesi darp edildi
06/08/2020
23:58 Miçotakis: Mısır ile yaptığımız anlaşma meşru
22:44 İranlı sanatçı Cavit Murtezaoğlu yaşamını yitirdi
22:22 Urfa İl Sağlık Müdürlüğü'nden ‘kitler arızalı’ açıklaması
22:11 Urfa’da açık alan etkinlikleri yasaklandı
21:55 Beyrut Limanı'ndaki patlamayla ilgili 16 kişi tutuklandı
21:46 Muğla’da kadınlar İstanbul Sözleşmesi’ne dikkat çekti
20:54 Hiroşima ve Nagazaki felaketinin yıldönümünde fotoğraf sergisi
20:32 Koronadan 14 kişi daha hayatını kaybetti
20:27 Türkiye’den Yunanistan ve Mısır’ın deniz yetki alanı anlaşmasına tepki
20:19 Çukurova TUHAY-DER: 5 tutuklu tedbir amaçlı karantina koğuşunda
20:08 BDDK ile TCMB Başkanı banka yöneticileriyle görüşecek
18:41 İzmir'de ağaçlık alanda yangın
18:36 Gözaltına alındığı sırada epilepsi nöbeti geçiren Temel taburcu oldu
18:31 BDDK’den yurtdışındaki bankalar için TL açıklaması
18:25 Avukatların tahliye talebine üst mahkemeden de red
18:19 Büyükelçi Berger: Tarım politikaları için Diyarbakır doğru seçim
18:13 Hastane ve karakolun ihmali: Bir yaralı, bir ölü
17:46 Merkez Bankası’ndan döviz ve altın açıklaması
17:41 Zonguldak ve Denizli’de iş cinayeti
16:57 Koronavirüs hastaları sağlıksız ortamda bekletiliyor iddiası
16:29 Tarım alanına pist yapılmasına karşı nöbet başlattılar
16:20 Ünsal’ın annesi: Soylu’nun zorla müdahale emri var
15:55 Tecavüz faili hastane raporuna rağmen serbest bırakıldı
14:13 Af Örgütü'nden cezaevleri açıklaması
13:47 Cizre'de yeni açılan AVM'de Kürtçe yasağı!
13:41 Avukatlardan İmralı başvurusu
13:40 'İnşaat sektörü kaosa sürükleniyor'
13:30 Ebru ve Aytaç yaşasın
13:19 Dünya’da vaka sayısı 19 milyonu geçti
13:03 AKP Diyarbakır’daki ilçe başkanlarının istifasını istedi
12:55 Giresun’da balık tesisi protestosu
12:17 Asrın Hukuk Bürosu: CPT raporu yeterli değil, İmralı İşkence Sistemi sonlandırılmalı
12:08 Evde ölü bulunan kadınla ilgili HDP hedef gösterildi
12:04 Bakan Koca: Hastaneleri dolu bir ilimiz yok
12:02 Dolar 7.20'yi aştı
10:52 Demirtaş: Devlet içinde örgütlenmiş bir yapı ajandasını hayata geçiriyor
10:50 ODTÜ Vişnelik Sosyal Tesisleri çalışanları greve başladı
10:38 Diyarbakır’da korona tedavisi: Fenalaşırsa 112’yi arayın
10:37 HDP'den CHP'ye: Kürt sorununda çözüm yolunu da açıkla