Dr. Yılmaz: Libya’da ‘mavi vatan’ bahane, mesele yayılma

img
İSTANBUL - Türkiye’nin Suriye’de “sınır güvenliği”, Libya’da “mavi vatan”ı gerekçe göstererek yayılma politikası izlediğini söyleyen Ortadoğu uzmanı Dr. Arzu Yılmaz, ABD’nin dolaylı destek verdiği bu politikaya Avrupa’nın da göz yumduğunu belirtti.
 
Dünya koronavirüs salgınıyla mücadele ederken, Libya’daki çatışmalı durum tüm hızıyla devam ediyor. Hafter kuvvetleri karşısında zayıf bir pozisyonda olan Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH), yeniden saldırıya geçti. MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ın geçen hafta Libya’ya yaptığı ziyareti sonrası UMH'nin istihbarat başkanı Abdulkadir Tehami'nin yaşamını yitirmesi akıllarda soru işareti bıraktı. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “İnşallah yakında Libya’dan yeni müjdeli haberler alacağız” sözleriyle NATO’nun “Trablus hükümetine destek vermeye hazırız” açıklamaları ülkedeki çatışmaların bir süre daha hız kesmeden devam edeceğini gösteriyor. 
 
Hamburg Üniversitesi’nden Ortadoğu uzmanı Dr. Arzu Yılmaz, Libya'da yaşanan gelişmeleri değerlendirdi.  
 
Türkiye'nin desteklediği ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından meşru hükümet olarak tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin (UMH) son süreçte Libya’nın batısında stratejik öneme sahip bazı yerleri ele geçirmesi üzerinde duran Yılmaz, özellikle El Vatiyye Askeri Hava Üssü'nün ele geçirilmesinin UMH’nin Libya hava sahasının kontrolü konusunda önemli bir avantaj sağladığını söyledi. 
 
HAFTER’İN ÖNÜ KESİLDİ
 
Bu son gelişmeler ile birlikte geçen yıl Nisan ayından bu yana ilerleyişini sürdüren Hafter kuvvetlerinin durma noktasına geldiğini belirten Yılmaz, “Zira henüz geçen ay Hafter, BM öncülüğünde 2015 yılında imzalanan ve ulusal birlik hükümeti kurulmasını öngören anlaşmanın geçmişte kaldığını söyleyerek kendini Libya'nın hakimi ilan etmişti. Ama bugün bu çıkışın önü kesilmiş gibi” dedi. 
 
MUTLAK ZAFERİN ÖNÜNE ALMANYA GEÇTİ
 
Yine Almanya inisiyatifinde gelişen diplomatik müdahalelerin de Hafter cephesinin mutlak bir askeri zafer kazanmasının önünü kestiğini vurgulayan Yılmaz, Berlin’de yapılan Libya toplantısının en önemli sonucunun Libya’daki taraflar arasında bir anlaşmanın sağlanması konusunda bir mutabakata varılması olduğunu hatırlattı. Bir diğer önemli kararın ise Libya’daki taraflara silah yardımının yapılmaması konusunda alındığını dile getiren kaydeden Yılmaz, ancak bu kararın hiç uygulanmadığını kaydetti.
 
Yılmaz, “BM’nin yaptığı açıklamayla da teyit edildiği üzere özellikle Türkiye ve Birleşik Arap devletleri bu yasağı delen ülkeler oldu. Libya toplantısının hemen ardından koronavirüs salgının patlamasıyla birlikte bu ihlaller yeterince gündeme gelmedi. Ama sonuçta Libya’da özellikle Türkiye’nin sağladığı askeri destekle UMH lehine dengeler değişti. Bu haliyle UMH’nin atağa kalkmasının arkasındaki güç Türkiye diyebiliriz. Ancak koronavirüs salgınına bağlı gelişmeler, ABD’nin özellikle son bir yıldır Libya’daki gelişmeler konusunda gösterdiği ikircikli tavır ve nihayetinde Libya toplantısında ortaya çıkan Hafter’e mutlak bir zafer sağlamama mutabakatının bu sonuca etkisi olduğunu gözden kaçırmamak gerekir” dedi.
 
SAHADAKİ ASKERİ DENKLEM DEĞİŞTİ
 
Türkiye’nin ise, İdlib’de hem iç hem de dış politikada zora girdiği için Libya’yı öne çıkardığının altını çizen Yılmaz, sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Aynı zamanda Doğu Akdeniz’de son yıllarda Kıbrıs karasularında petrol ve hidrokarbon kaynaklar konusunda Türkiye dışında ve Türkiye’yi dışlayan bir işbirliği denklemi oluştu. Bu ortamda Doğu Akdeniz’de nerdeyse tek ilişki içinde bulunduğu Libya ile yapılan Münhasır Ekonomik Bölge Anlaşması adeta bir can simidi oldu Türkiye için. Sonuçta bu anlaşmayla ortaya konulan maksimalist pozisyonun uluslararası deniz hukuku açısından bir karşılığı olmasa da Türkiye’ye politik bir manevra alanı sağladı. Ama daha da önemlisi Türkiye, Ortadoğu’da sürdürdüğü genişleme stratejisi bağlamında Libya’da kendine yeni bir cephe açma imkanı buldu. Resmi kaynaklarca sayıları 2 bin olduğu açıklanan Suriyeli militanları Libya’ya gönderdi. Ardından deniz kuvvetleri Libya’ya güç yığdı ve önce Libya konusunda kurulan diplomasi masasına dahil oldu, ardından da son gelişmelerden anlaşılacağı üzere sahadaki askeri denklemi değiştirdi.”
 
GELİŞMELERİN GÖSTERDİĞİ 2 ŞEY
 
Libya konusunda yaşanan gelişmelerin iki şey gösterdiğini söyleyen Yılmaz, bunlardan ilkinin Türkiye’nin Suriye’ye askeri müdahalesine gerekçe gösterdiği “sınır güvenliği” meselesinin bir kurmaca olduğunun tekrar görülmesi olduğunu vurguladı. 
 
‘AFRİN'E GÖZ YUMULDU’
 
Bu kurmacanın başından beri bilindiğini belirten Yılmaz, “Uluslararası bağımsız kuruluşların da ilan ettiği üzere, en baştan beri -Afrin’i kastediyorum-  Türkiye’ye karşı bir saldırı yoktu. Ama bu kurmacaya Suriye’deki uluslararası dengeler gereği göz yumuldu ve Türkiye sınırlarını Suriye’de de facto genişletti. Libya bu genişlemenin bir başka biçimiyle, ‘mavi vatan’ üzerinden devamının sahnesi oldu. Yani görmemiz gereken ya da benim gördüğüm şey nihayetinde Türkiye’nin yürüttüğü yayılma politikasıdır” diye konuştu.
 
ERDOĞAN’IN TEKLİFİNE İTİRAZ OLMADI
 
Dr. Yılmaz, Libya konusunun gösterdiği ikinci şeyin ise, Türkiye’nin yayılma politikasında devşirdiği radikal İslamcı grupların rolü olduğunu ifade etti. Suriye’de olduğu gibi Libya’da da Türkiye’nin devşirdiği radikal İslamcı gruplardan bir askeri güç oluşturulduğuna işaret eden Yılmaz, “Bunu da aslında tek başına değil, ABD’nin dolaylı bir destek verdiği, Avrupa’nın göz yumduğu herkesin malumu. Sonuçta Erdoğan’ın Berlin’e Libya toplantısına giderken söylediği gibi, Türkiye Batı’ya ‘madem sizin savaşmaya niyetiniz yok, bırakın biz savaşalım’ diyor. Bu savaşı da radikal İslamcı grupları kullanarak yapacağını gizlemiyor. Doğrusu şu ana kadar da bu teklife bir itiraz olduğu söylenemez” ifadelerini kullandı.
 
BEKLENEN 'MÜJDELİ’ HABER
 
Erdoğan’ın “İnşallah yakında Libya’dan yeni müjdeli haberler alacağız” sözlerine de değinen Yılmaz, şunları söyledi:  “Bu müjdeli haber ne olabilir doğrusu bilmiyorum. Ama hali hazırda UMH’nin kazandığı gücün Erdoğan’ı sevindirdiğini tahmin etmek güç değil. Eğer Hafter’in tümüyle denklemden düşmesi bir ‘müjde’ olarak görülüyorsa, bunun pek mümkün görünmediğini söyleyebiliriz. Öyle anlaşılıyor ki Libya’da her iki taraf arasında bir anlaşma sağlama yönündeki mutabakatın hayata geçirilmesine imkan verecek bir denge arayışı vardı ve o denge oluştu gibi.”
 
NATO’NUN AÇIKLAMASI
 
Dr. Yılmaz, NATO’nun “Trablus hükümetine destek vermeye hazırız” açıklamasını da değerlendirdi. Açıklamanın askeri bir operasyonu ima etmediğini, fakat NATO üyeleri arasında Libya’daki taraflar konusunda farklı tutum alan ülkelerin olduğunu söyleyen Yılmaz, “Dolayısıyla ortak bir karar çıkması neredeyse imkansız. Bunun ötesinde zaten dünyanın içine düştüğü ekonomik krizde ciddi bir külfet gerektirecek Libya operasyonu için deyim yerindeyse kimsenin parmağını kaldıracak bir durumu yok. Bu açıklama en fazla politik bir mesaj anlamı taşıyor, ki bu politik mesajı da BM’nin 2015 yılında aldığı ve Berlin zirvesiyle pekişen, tarafların uzlaştırmaya dönük diplomatik çabalar bağlamında okumak sanırım doğru olur” dedi.
 
MA / Ferhat Çelik

Diğer başlıklar

24/05/2020
23:42 'Kürde bayram yok' gündemde
22:37 Polis noktasına araç daldı: 7 yaralı
22:09 Urfa’ya 'normalleşme' yaramadı!
21:56 'Çocukken taş atanlar' serbest
21:13 Polisler zorla kapı açtırdı, tehdit ve hakaret savurdu
20:27 MEBYA-DER özgürlük diledi
20:18 Can kaybı 4 bin 340'a yükseldi
20:08 Tutuklular için 'acil' kampanya
19:27 Van'da fırtına ve yağmur
19:15 Mezarlık tahribatı yargıya taşındı
18:56 DBP: Soykırım operasyonları sürüyor
18:10 Dolu fıstığı vurdu
18:01 Netanyahu hakim karşısında
17:45 Kuğulupark'ta ücretsiz maske kuyruğu
17:13 100 DAİŞ'li Almanya’ya döndü
16:50 Polis sokağa çıkanları havaya ateş açarak kovaladı
16:35 Türkiye'den Libya’ya bir sevkiyat daha
16:19 Polisin üzerine saksı düştü: 2 gözaltı
16:03 ÖHD'den tahrip edilen mezarlar raporu
15:41 ESP: Faşizm yıkılınca bayram anlam bulacak
15:13 Van’da şüpheli asker ölümü
15:03 Kılıçdaroğlu'ndan bayram kutlaması
14:30 Muğla’da bir kadın katledildi
14:24 Özdemir’in tutuklanması için soruşturma maddesi değiştirildi
14:05 Baraja düşen bir işçi kayboldu
13:40 Dilgeş de annesiyle cezaevine konuldu
13:35 Mezarlıklar bu yıl boş kaldı
12:23 MED TUHAD-FED: Hukuksuzluklara son verin
12:20 HDK: Barış ve adaleti el ele vererek getireceğiz
12:02 Bahçeli’den ‘Siyasi Partiler Kanunu’ açıklaması
11:40 Bugün onların kaybedildiği gün
11:18 Oluç: Mücadelemiz sokakta devam edecek
10:32 Demirtaş’tan bayram mesajı
10:27 Bayramı susuz karşıladılar
10:24 DİK’ten bayram mesajı
10:18 Kaş'ta orman yangını
09:45 DTK halkların Ramazan Bayramı'nı kutladı
09:31 HDP Eş Genel Başkanlarından bayram mesajı
09:11 Aydeniz: Kadınların mücadele ağından korkuyorlar
09:10 Mor Dayanışma’dan şiddete karşı online buluşmalar
09:09 HDP’den ortak mücadele hattı hamlesi
09:09 Yaylacılara 'koruculuk' şartı
09:08 İmam Kaplan: ‘En iyi Kürt, mezarı olmayan Kürt’tür’ diyorlar
09:07 Kadınlar: Elinizi doğamızdan çekin
09:06 Işık: Seçimle alamadıklarını kayyımla gasp ettiler
09:05 40 yıllık asimilasyon: Yol’a Düşen Karanlık
09:05 Anadillerini ortak yayınla koruyorlar
09:00 24 MAYIS 2020 GÜNDEMİ
07:56 Gözaltındaki 12 kişi tutuklandı
01:59 Urfa’da 1 mahalle, 9 bina karantinaya alındı
01:56 3 yaşındaki Dilgeş'in adliyede annesini bekleyişi
23/05/2020
22:46 Bağlar Belediyesi Meclis Üyesi Kuzu tutuklandı
22:25 Halife Hafter: Libya’ya ayak basan herkes hedefimiz
22:13 Gülistan Doku için sosyal medya eylemi
22:06 ÖHD Van Şubesi’nden Garzan Mezarlığı raporu
21:35 #KadınMücadelemizYargılanamaz etiketiyle kampanya
20:17 Avukatlar ‘Ruhsat Gaspına Karşı Koordinasyon’u kurdu
19:48 Kovid-19 nedeniyle 32 kişi daha hayatını kaybetti
19:25 Bayramı elektriksiz ve susuz geçirecekler
19:00 14 ismin ifade işlemleri iftardan sonraya bırakıldı
18:38 Sanatçılardan Kirmançkî albüm
18:32 Gazeteci Doğru tutuklandı
17:56 Erdoğan ile Trump telefonda görüştü
17:39 HDP MYK'den gözaltılara tepki
17:15 71 kadın kurumundan gözaltılara tepki
17:05 Gözaltına alınan 18 kişiden 4’ü adli kontrol ile serbest
16:49 Gazeteci Doğru’ya tutuklama talebi
16:35 Aydın Barosu ve meslek odalarından tepki
16:34 Sabri Kaya polis ablukasında defnedildi
16:00 HDP’li Piroğlu yaralanan işçileri ziyaret etti
15:59 'Özdemir derhal serbest bırakılsın'
15:49 Kayıp yakınlarını anlattılar: Ne kemikleri ne mezarları var
15:40 İfadelerini almadan tutuklama istedi
15:39 Gazeteci Rojhat Doğru gözaltında
15:18 Ankara’da 362 sağlık çalışanı koronavirüse yakalandı
15:18 Ağrı’da bir şüpheli kadın ölümü daha
15:16 Ankara’da bir kadın katledildi
15:16 Gözaltındaki 18 kişi adliyeye sevk edildi
15:15 SES: Sağlık emekçilerine bayram hediyesi sürgün
15:11 Soylu'dan ‘Çav Bella’ açıklaması: Caminin dibinde ezan dinletiriz
14:38 'Saldırı tüm kadınlara yapılmıştır'
14:33 70 yaşındaki ağır hasta tutuklu için çağrı
14:31 Yöneticisi oldukları derneğe gitmekten suçlanıyorlar
14:04 Fotoğraflarla Diyarbakır’ın sessizliği
13:47 Trafik kazası geçiren 3 çay işçisi yaşamını yitirdi
13:45 Babasının 17 yıl önce bulunan kemiklerine hala kavuşamadı
13:43 Kaya'nın cenazesi alındı
13:42 Ağbaba: Adalet gelmezse bayram ağız tadıyla kutlanamayacak
13:41 Marmaris’te makilik ve ormanlık alanda yangın
13:39 Batman’da SES üyelerine sürgün
13:18 İzmir'de hasta tutuklulara özgürlük talebi
12:51 Siyasi partiler online bayramlaşacak
12:15 Bekçiler çöp dökmeye inen genci öldüresiye dövdü
11:53 2 yıllık tutukluluğa 15 gün kala iddianame
11:48 ÖHD'den Kilyos raporu: Yetkililere soruşturma açılsın
11:39 Dilop filmi yayınlandı
11:35 YHT seferleri 28 Mayıs’ta başlatılacak
11:20 Gözaltılara tepki: Özgürlükler ihlal ediliyor
11:19 Kaya'nın koronavirüs testi negatif çıktı
10:59 Konteynerde yangın: 1 işçi yaşamını yitirdi