Doç. Dr. Arsan: Salgında kutuplaştırıcı yayınlardan kaçınılmalı

img

İSTANBUL - Gazetecilerin Kovid-19 salgını tehdidine karşı dezavantajlı konumda olduğunu söyleyen Doç. Dr. Esra Arsan, bu süreçte özellikle “Toplumu kutuplaştırıcı, belli bir gruba veya ırka dönük nefreti körükleyen yayınlardan kaçınılmasının” önemi üzerinde durdu.

Türkiye’de giderek yayılan koronavirüs (Kovid-19) salgınından kaynaklı bugüne kadar 59 kişi yaşamını yitirirken, 2 bin 433 kişinin de testleri pozitif çıkmış durumda. Hükümet tarafından salgına ilişkin alınan tedbirler kapsamında başta hizmet işkolu olmak üzere birçok alanda faaliyetler durduruldu. Sağlık, tekstil, sanayi, inşaat gibi işkollarında çalışmalar devam ederken, salgın tehdidi karşısında en riskli meslek grupları arasında gazeteciler de var.
 
Gazetecileri salgından korumak için medya sahiplerine tüm dünyanın uyguladığı evden çalışma yönteminin devreye konulması çağrısında bulunan Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), yine Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Basın İlan Kurumu ve Hükümet’ten de bu konuda harekete geçilmesini istedi.
 
Gazetecilerin bu süreçte karşı karşıya bulunduğu riskler ve alınabilinecek önlemlerin yanı sıra nasıl bir yayıncılık izlenmesi gerektiğine ilişkin Doç. Dr. Esra Arsan, MA’ya konuştu. 
 
‘GAZETECİLERİN İZİN YAPMA ŞANSI YOK’
 
Türkiye gibi ülkelerde salgına rağmen pek çok işkolunda günlük iş rutinlerinin devam ettiğini, bunun da hastalık kapma riskini artırdığını belirten Arsan, sağlık çalışanları ile birlikte gazetecilerin de pandemi dönemlerinde izin yapma şansının olmadığını dile getirdi.
 
Kamu sağlığı için hastanelerin çalışacağını, gazeteciler de kamu yararına gazetecilik yapmaya devam edeceklerini söyleyen Arsan, tabi bu durumun gazetecilerin kendi sağlıkları pahasına halka bilgi taşıması anlamına gelmediğini ifade etti. Arsan, “Gazeteciler son derece dikkatli şekilde kendilerini korumalı ve çalıştıkları medya kurumları da bu gazetecilerin can güvenliği için gerekli her türlü önlemi almak durumunda. Virüse karşı korunmada gerekli hijyen, eldiven, maske, gerekirse daha da koruyucu ekipman vs. hep medya kurumları tarafından temin edilmek zorunda” dedi.  
 
‘ÖLÜM-KALIM ZİNCİRİNDE BİR HALKA…’
 
Sokakta haber takibi yapan gazetecilerin sürekli sahada olmalarından kaynaklı evdeki yakınlarının başına gelen veya gelecek olan tehlikeleri düşünerek, psikolojik olarak kırılgan duruma geldiklerini kaydeden Arsan, “Belki hasta bir yakınını evde veya hastaneye bırakarak çalışmak zorunda veya yaşlı bir yakınını yalnız bırakarak sokaklara çıkacak. Bütün bu psikolojik baskılar, gazetecinin habere bakışını ve haberi hazırlama sürecini etkiler. Bu nedenle çalışma günleri azaltılarak, mutlaka nöbetleşe göreve gitmek gerekir bu dönemde. Böylelikle kendisi de ölüm-kalım zincirinde bir halka olan gazeteci, insani ihtiyaçlarını karşılayabilecek zaman bulsun” diye belirtti. 
 
Doç Dr. Arsan, böylesi salgın zamanlarında sürekli sokakta olmaması gereken gazetecilerin sokakta oldukları zamanlarda ise gerekli hijyen kurallarını yerine getirmesi ve sosyal mesafeyi korumak zorunda olduklarını özellikle vurguladı. 
 
'İNSANİYET YOKSUNLUĞUDUR’
 
Türkiye’de birçok iş kolunda iş sağlığı ve güvenliğine dikkat edilmediğini, özellikle büyük medya kuruluşlarında çalışan gazetecilerin durumunun çok daha sıkıntılı olduğunu belirten Arsan, nedeni şöyle açıkladı: “Kâr hırsı içindeki patronlar, gazetecinin can güvenliğini teferruat olarak görüyorlar. Demirören Medya’ya ait CNN Türk’ün sokakta çalışan muhabirleri bina önünde tecrit etmesi ve onları küçücük bir konteynırda içi içe çalışmaya zorlaması resmen işkence ve kötü muameledir. Bina içindeki görece değerli yazar, çizer, yönetici sokaktan gelecek virüse karşı korunuyor, ama sokaktaki muhabir ölse ağlayanı olmayacak. Bu bir suçtur ve aynı zamanda insaniyet yoksunluğudur, vicdansızlık ve ahlaksızlıktır.” 
 
‘TEHLİKENİN İÇİNDE HABER GEÇİYORLAR’
 
Gerçek gazetecilerin böylesi zamanlarda kendisini toplumdan izole edemeyeceğini söyleyen Arsan, “En iyi gazeteci, hayatta olan gazetecidir. Buradan hareketle, aynı inşaat sektöründeki gibi ‘önce can güvenliği’ deyip, kendimizi koruyacağız. Ancak kendimizi ne kadar korursak koruyalım, yine de en kırılgan ve virüse yakalanma riski yüksek olan bir kitle gazeteciler. Bu nedenle dünyanın en zor haberciliği aslında. Aynı savaş muhabirliği gibi. Tehlikenin içinden haber geçmek zorunda. Kendisini izole ederek, ancak dünya basınını izleyip, yapabiliyorsa çeviri haber yapabilir, bilimsel makalelerden haber konusu çıkartabilir. Bir şekilde faydalı olur aslında. Bir de dünyanın her yerinde freelance çalışan gazeteciler var. Onlar bu durumdan çok rahatsız. Örneğin spor muhabirleri… Salgından dolayı maçlar iptal oldu. Hal böyle olunca onlar da haber yapamaz durma geldiler. Bu insanlar haber başına telif ücreti kazanıyorlar ve haber yapmazlarsa, para da kazanamıyorlar. Ancak evde oturdukları müddetçe, harcamaları, ev kiraları veya kredi borçları devam ediyor” sözleriyle yaşanan olumsuzluklara dikkat çekti.  
 
'HABERLER KORKU VE PANİĞE SEVK ETMEMELİ'
 
Arsan, sahada yaşanan bu zorluklara rağmen gazetecilerin kaleme aldıkları haberlerinde doğru bir dil kullanması gerektiği üzerinde önemle durdu.
 
Gazetecilerin öncelikle doğru kaynaklardan doğru bilgi alması, konunun uzmanlarıyla görüşmesi gerektiğini söyleyen Arsan, “Diyanet İşleri, sporcular, ünlüler, konunun uzmanı olmayan doktorlar haber kaynağı olmamalı. Her önüne gelene konu hakkında konuşma imkânı verilmemeli. Tiraj veya reyting uğruna sansasyonel başlık, fotoğraf kullanılmamalı. İnsanların özel hayatlarının dokunulmazlığına saygı gösterilmeli ve hasta bireylerin, izinleri olmadan fotoğrafları veya videoları paylaşılmamalı. Haber dili bilgilendirici olmalı, korkutucu veya paniğe sevk edici değil” dedi. 
 
Fakat bunlar yerine belli bir yaş grubuna dönük dışlayıcı ve ötekileştirici yayınlar yapılabildiğini belirten Arsan, şunları ifade eti: “Bu çok yanlış. Toplumu kutuplaştırıcı, belli bir gruba veya ırka dönük nefreti körükleyen yayınlardan kaçınılmalı. İçinde bulunduğumuz bilinmezlik, her gün değişen gerçeklik karşısında gazeteci son derece bilgiye, veriye, grafiklere ve tablolara dayalı habercilik yapmalı.” 
 
‘ŞEFFAF BİR DEVLET MEKANİZMASINA İHTİYACI VAR’
 
Gazetecilerin doğru habere ulaşmasının çok zorlu olduğu koşullardan geçildiğini vurgulayan Arsan, bu salgın döneminde doğru bilgiye ulaşabilmeleri için gazetecilerin şeffaf bir devlet mekanizmasına ihtiyacı olduğunu söyledi.
“Biz de maalesef devlet ve hükümetin gazetecilere sunduğu veriler çok kısıtlı, hatta yanıltıcı, belki de hiç doğru değil” diyen Arsan, böyle toplumlarda gazeteciliğin kalitesinin de düştüğünü belirtti.
 
Bu noktada gazetecilere yazdıkları her haberde mutlaka hükümetin vermiş olduğu bilgilerin yetersizliğini, arayıp yanıt alamadıkları yetkilileri, merak edip öğrenemedikleri soruları bıkıp usanmadan tekrar etmelerini salık veren Arsan, yine haberlere bu çabaya dair ‘bugün de şu sorulara yanıt alamadık’ veya ‘Bakanlık hala ısrarla şu sorularımıza yanıt vermiyor’ cümlelerinin eklenmesi gerektiğini kaydetti.
 
MA / Erdoğan Alayumat

Diğer başlıklar

22:35 Kovid-19 tanısı konan Boris Johnson yoğun bakıma kaldırıldı
22:22 Haberin Var Mı İnisiyatifi’nden ‘AdaletHemenŞimdi’ kampanyası
21:52 Dünya genelinde vaka sayısı 1 milyon 300 bini aştı
21:42 HDP Van Gençlik Meclisi pazarda maske dağıttı
19:57 Koronavirüsten hayatını kaybedenlerin sayısı 649’a yükseldi
19:36 İTO: İstanbul koronavirüsle mücadelede yetersiz
19:31 Şırnak ve ilçelerinde araçlara plakaların son rakamına göre geçiş
19:24 Erdoğan: Yeşilköy ve Sancaktepe Havalimanı’nda hastane yapıyoruz
19:10 Türk Ceza Hukuku Derneği: Mevcut yasa çözüm değil
19:07 Özerk Yönetim: Kuzey ve Doğu Suriye’de koronavirüs vakası yok
18:59 Tatvan’da iş cinayeti
18:17 Meclis’te 3 koronavirüs vakası tespit edildi
17:40 Malazgirt Belediyesi’nde HDP’li Meclis Üyesi görevden uzaklaştırıldı
17:30 İzmir’de salgına karşı ortak mücadele
17:22 Bağcılar’da 4 bina karantina altına alındı
16:56 BES: Emekçiler salgının ilk hedefi
16:38 11 siyasi parti: Adaletin sesini yükseltmeye çağırıyoruz
15:58 Diyarbakır’da 148 yurttaşın tedavisi sürüyor
15:36 Yerlerine kayyım atanan belediye eşbaşkanları 10 ailenin ihtiyaçlarını karşılayacak
15:35 Sakızcı Memo da Kovid-19’a yakalandı
15:33 100 bini aşkın insan yardım talebiyle İBB'ye başvurdu
15:29 Virüs tespit edilen işçi karantinaya alınmadı
14:51 Çerkezoğlu hükümete seslendi: İşleri durdurun!
14:43 Medreseya Sor bir kez daha restorasyona alındı
14:37 Diyarbakır’dan infaz düzenlemesine itiraz: Eşitlik istiyoruz
14:22 Salgın günlerinde basına destek çağrısı
14:20 CHP de şerh düştü: İnfaz düzenlemesi Anayasa'ya aykırı
14:16 ATO: Kapatılan hastanelerimizi açın!
14:16 ‘Hukukta çifte standartlık olmaz’
14:11 Diyarbakır surlarında intihar girişimi
14:02 DEDAŞ'tan kimsenin ifadesi alınmadı
14:01 ‘Sözleşmenin askıya alınması’ Meclis'e taşındı
13:48 HAYTAP: Genelge sokak hayvanlarını korumada yeterli olmayacak
13:48 CHP umreden dönenleri sordu
13:47 Çukura düşen 3 kaplumbağa kurtarıldı
13:31 Dünya basınında Kovid-19: İlaç tedavisi ikinci aşamada
13:06 Silvan’daki vaka sayısı caminin hoparlöründen duyuruldu
13:05 Xwebûn dijital yayına geçti
13:03 Şiddete karşı 'acil eylem planı' talebi
12:37 Dersim’de Kardeş Aile Kampanyası başladı
12:34 İGC öldürülen gazetecileri andı
12:21 Dersim İnşa Kongresi’nden dayanışma kampanyası
12:20 TPD sağlık çalışanları için ruhsal destek hattı kurdu
12:11 HDP’den infaz düzenlemesine şerh: Toplumsal barışı sağlamayacak
12:02 ‘PTT çalışanları için acil koruyucu önlem alınmalı’
12:00 Siirt İl Sağlık Müdürü’nün koronavirüs testi pozitif çıktı
11:46 14'ü koronadan 113 işçi yaşamını yitirdi
11:27 Urfa’da koronavirüs 3 can aldı
11:10 Metris Cezaevi Meclis gündeminde
10:56 Birkaç zeytin, bir dilim peynir ve bayat ekmekle karınlarını doyuruyorlar
10:48 Uca: Siyasi tutuklular derhal tahliye edilmelidir
10:15 Ücretsiz maske başvuruları e-Devlet’e kaydırıldı
10:14 Sağlık Bakanı İstanbul'daki başhekimler ve sağlık yetkilileriyle görüştü
10:13 Kayyım dilbilimci Zana Farqinî'yi işten çıkardı
09:34 Kuzey ve Doğu Suriye'de tedbirler Kovid-19'u önledi
09:20 Tanrıkulu: Düzenleme ileride başka sorunlar yaratacak
09:18 Dünyanın en yoksul kıtası Afrika’da koronavirüs
09:17 İnşaat işçilerine ‘koronavirüs’ taahhütnamesi imzalatılıyor
09:15 Diyarbakır’da şu ana kadar sadece 400 test yapıldı
09:14 Tutuklu yakınları: İsyan yayılır
09:14 CİSST: Genel af acil bir mecburiyet
09:13 İzmir Tabip Odası: Elimizdeki veriler ile bakanlığın uyuşmuyor
09:07 Durakoğlu: Asıl içeriden çıkması gerekenleri içeride bırakan anti-demokratik bir düzenleme
09:05 İşçiler koruyucu ekipmanlara ulaşamıyor
09:02 Kayyım belediye taşınmazını satmakta ısrarcı!
09:00 06 NİSAN 2020 GÜNDEM
08:46 Siirt'te 5 köy daha karantinaya alındı
05/04/2020
22:15 İran sınırında parçalanmış bir cenaze bulundu
22:01 Hastane inşaatından düşen işçi yaşamını yitirdi
21:46 Eczacı ve çalışanlarında virüs çıktı, 3 aile karantinaya alındı
21:31 Güney Sudan'da ilk vaka tespit edildi
21:18 İtalya'da ölüm oranı düşmeye başladı
20:18 Türkiye'de 24 saatte 73 kişi hayatını kaybetti
19:51 Ücretsiz maske dağıtımı başlıyor
19:46 TTB: Sosyal mesafeyi koruyamadığımız durumlarda maske kullanalım
19:38 HDP: Adalet Bakanlığı ÇHD ile görüşmeli, taleplerini karşılamalı
19:27 Libya eski Başbakanı koronavirüsten öldü
18:55 SES salgına ilişkin tespit ve önerilerini açıkladı
18:37 Yunanistan’da otele yerleştirilen Türkiyeliler sağlıklı gıda ve suya ulaşamıyor
17:56 Karşıyaka Çarşısı'nın giriş çıkışları kapatıldı
17:49 ‘Zorunlu işler dışında üretim durdurulsun’
17:39 Sokak hayvanları için genelge
17:29 Yardım ettikleri halkı teşhir edip, parayı buzladılar
17:08 Gelecek Partisi’nden infaz düzenlemesine 7 itiraz
16:57 Cezayir’den getirilen 299 kişi karantinaya alındı
16:55 Kardeş Aile Kampanyası: Seçilmişler öncülük edecek
16:46 TTB: Etik değerlere uygun davranılmalı
16:45 Ağrı’da bir kadın katledildi
16:32 Evde kalsak da sessiz kalmayacağız: Gazetecilere özgürlük!
16:31 Karantinadaki öğrenciler test yapılmadan evlerine gönderilecek!
15:50 Savur’da 4 Nisan kutlaması
15:50 İşçi Sendikaları: Genç işçiler geleceğimiz değil mi?
15:49 DİSK Ege Bölge Temsilcisi Sarı: Hükümet işçilere açıkça ‘ölün’ diyor
15:34 ÇHD: Tutuklu 2 avukat açlık grevini ölüm orucuna çevirdi
15:12 Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali online yapılacak
14:59 Buldan: İmralı’dan bir ses, bir görüntü topluma ulaşmalı
14:38 Dünya basınında koronavirüs: Mülteci kamplarında endişe büyüyor
14:21 Rüzgar seralara zarar verdi
14:21 Van cezaevleri raporu: Mahpuslar büyük bir risk altında
14:18 Batman’daki tutuklular Diyarbakır'a sevk edildi